Skip to content

16_python_datetime_uz.md

Latest commit

 

History

History
131 lines (92 loc) · 4.69 KB

16_python_datetime_uz.md

File metadata and controls

131 lines (92 loc) · 4.69 KB
Raw

30 kunlik Python: 16-kun — Sana va vaqt (datetime)

<< 15-kun | 17-kun >>

📘 16-kun

datetime modulidan ma'lumot olish

JavaScriptda sana bilan ishlash uchun new Date() ishlatgansiz. Python'da bu vazifani datetime moduli bajaradi:

// JavaScript
const now = new Date();
console.log(now.getDate(), now.getMonth() + 1, now.getFullYear());
# Python
from datetime import datetime
now = datetime.now()
print(now)              # 2021-07-08 07:34:46.549883

day = now.day
month = now.month
year = now.year
hour = now.hour
minute = now.minute

print(f'{day}/{month}/{year}, {hour}:{minute}')   # 8/7/2021, 7:38

🟡 Farqi: JS'da getMonth() 0-dan boshlanadi (Yanvar = 0), shuning uchun +1 qo'shish kerak edi. Python'da oy raqami to'g'ridan-to'g'ri 1-dan boshlanadi — month xususiyati Yanvar uchun 1 qaytaradi, qo'shimcha hisoblash kerak emas.

Timestamp — 1970-yil 1-yanvardan beri o'tgan soniyalar soni:

print(now.timestamp())

🟡 JS'da Date.now() millisekundlarda qaytaradi, Python'dagi .timestamp() esa soniyalarda qaytaradi — 1000 ga ko'paytirish kerak bo'lsa, solishtirayotganda esda tuting.

Sanani formatlash — strftime

JS'da sanani chiroyli formatda chiqarish uchun toLocaleDateString() yoki qo'lda formatlashardingiz. Python'da .strftime() metodi maxsus belgilar orqali ishlaydi:

from datetime import datetime
now = datetime.now()

t = now.strftime("%H:%M:%S")
print('vaqt:', t)                              # 18:21:40

time_one = now.strftime("%d/%m/%Y, %H:%M:%S")    # kun/oy/yil, soat:minut:soniya
print('format 1:', time_one)                     # 28/06/2022, 18:21:40

Eng ko'p ishlatiladigan belgilar: %d (kun), %m (oy), %Y (yil, 4 xonali), %H (soat), %M (minut), %S (soniya), %B (oy nomi to'liq).

Satrni sanaga aylantirish — strptime

Bu strftimening teskarisi — matnni datetime obyektiga aylantiradi:

from datetime import datetime
date_string = "5 December, 2019"
date_object = datetime.strptime(date_string, "%d %B, %Y")
print(date_object)   # 2019-12-05 00:00:00

🟡 JS'da bunga eng yaqini new Date('5 December, 2019') — lekin JS bu formatni avtomatik "taxmin qilib" o'qiydi, Python'da esa formatni aniq ko'rsatishingiz kerak, bu esa xatolarni kamaytiradi.

date va time obyektlari

Agar faqat sana (vaqtsiz) yoki faqat vaqt (sanasiz) kerak bo'lsa:

from datetime import date, time

d = date(2020, 1, 1)
print(d)                  # 2020-01-01
print(date.today())       # bugungi sana

t = time(10, 30, 50)       # faqat vaqt: soat, minut, soniya
print(t)                   # 10:30:50

Ikki sana orasidagi farq

Python'da ikki sanani to'g'ridan-to'g'ri - bilan ayirish mumkin — bu juda qulay (JS'da millisekundlarga aylantirib, qo'lda hisoblash kerak edi):

from datetime import date, datetime, timedelta

today = date(year=2019, month=12, day=5)
new_year = date(year=2020, month=1, day=1)
print(new_year - today)   # 27 days, 0:00:00

t1 = timedelta(weeks=12, days=10, hours=4)
t2 = timedelta(days=7, hours=5)
print(t1 - t2)              # timedelta — vaqt oralig'ini ifodalaydi

🟢 JS'da: (newYear - today) / (1000 * 60 * 60 * 24) deb millisekundlarni kunlarga aylantirish kerak edi. Python'da datetime/date obyektlarini ayirish natijasi avtomatik timedelta (vaqt oralig'i) obyektini beradi — qo'shimcha hisoblash shart emas.

🌕 Siz ajoyibsiz, 16 qadam oldindasiz! 16-kun challenge'ini tugatdingiz. Endi mashqlarni bajaring.

💻 Mashqlar — 16-kun

  1. datetime modulidan joriy kun, oy, yil, soat, minut va timestamp'ni olib chiqing.
  2. Joriy sanani "%m/%d/%Y, %H:%M:%S" formatida chiqaring.
  3. "5 December, 2019" satrini datetime obyektiga aylantiring.
  4. Hozirgi vaqt va Yangi yil orasidagi farqni hisoblang.
  5. 1970-yil 1-yanvar va hozirgi vaqt orasidagi farqni hisoblang.
  6. O'ylab ko'ring: datetime modulini qayerda ishlatish mumkin? Masalan:
    • Vaqt qatorlari (time series) tahlili
    • Ilovadagi har bir harakatning vaqt belgisini (timestamp) olish
    • Blogga post qo'shish vaqti

🎉 TABRIKLAYMIZ! 🎉

<< 15-kun | 17-kun >>